Op zoek naar eenheid

Artikel / door Bas Meindertsma

“Ik snap niet dat mensen mijn trucs niet doorhebben,” vertelt Hans Klok in de documentaire ‘See you in Vegas’. “Af en toe wil ik roepen: ‘Zien jullie het dan niet!?’” Zoals mensen bij Hans Klok in de zaal zitten, zo kijken de meeste van ons naar het leven: een aaneenrijging van illusies die we niet doorzien. Daar doe ik zelf vaak genoeg vrolijk aan mee. Belangrijkste ‘wapen’ om deze illusies te doorzien is eenheid. Erg concreet is dat niet. Reden voor mij om op onderzoek uit te gaan.

Wie een stappenplan naar eenheid verwacht moet ik teleurstellen. Vooropgesteld is eenheid iets dat je alleen kunt ervaren. Erover lezen of praten is slechts een beschrijving van het concept eenheid. Toch zijn er massa’s aanwijzingen om ons heen die kunnen helpen deze eenheid bewust te ervaren. Ik kies ervoor om aan de hand van drie boeken ‘op zoek te gaan’ naar eenheid.

Oorzaken versus symptomen
Voordat ik me richt op het ervaren van eenheid in ons eigen leven, doe ik een stapje terug om een beter overzicht te kunnen geven. In Het kleine boek over de grote bedreigingen voor onze wereld komen de auteurs (Abbott, Rogers & Sloboda) aan de hand van wetenschappelijke publicaties tot een opsomming van de belangrijkste problemen waar we nu mee worden geconfronteerd. Hun analyse komt neer op vijf hoofdcategorieën van factoren die onze veiligheid bedreigen:

1. Klimaatverandering
2. Schaarste van hulpbronnen (vooral olie)
3. Sociaal-economische kloven en buitenspel zetten van ontwikkelingslanden
4. Wijd verbreide wapens en wapentechnologie en een grotere neiging om geweld te gebruiken
5. Terrorisme

Het zijn allemaal dingen waar we van hebben gehoord. In tegenstelling tot de eerste vier categorieën, eist de ‘oorlog tegen het terrorisme’ de meeste aandacht op. Het wordt vaak als grootste bedreiging neergezet, terwijl het de kleinste impact heeft. Klimaatverandering kan bijvoorbeeld veel meer slachtoffers maken dan ‘de terroristen’. Hiermee lijken we ons dus in de vingers te snijden.

Als je erover nadenkt neemt ieder van deze vijf categorieën afstand van eenheid. Kort gezegd willen we onze rol in het geheel niet zien, nemen we beslissingen op basis van het individu en werken ons zo steeds verder in de nesten. We kopen die grote auto, graaien nog eens in de bak met bonussen en in plaats van elkaar de hand te reiken, richten we (kern)wapens op elkaar.

Het boek reikt gelukkig ook oplossingen aan. Logisch natuurlijk deze oplossingen naar eenheid toe bewegen. Door wereldwijd samen te werken, kunnen we de oorzaken van deze bedreigingen wegnemen nog voordat ze uit de hand lopen. De auteurs roepen op om ons te concentreren op de oorzaken en niet langer symptomen te bestrijden.

Ego
Naast de bovenstaande aanwijzingen, worden er ons dagelijks vele andere aanwijzingen voorgeschoteld. Waarom zien we ze dan niet? Omdat we ze niet willen zien? Ja, maar ook omdat we ze niet kúnnen zien. Eckhart Tolle noemt in Een nieuwe aarde twee zaken die het ervaren van eenheid in de weg staan:

1. Perceptie (de beperktheid van onze zintuigen) en
2. Dwangmatige gedachten (een constante, dominante stroom van gedachten)

We kunnen eenheid nog altijd waarnemen, ook al nemen we zaken als los waar van elkaar. Het is echter die dwingende gedachtenstroom die alles analyseert, om vervolgens ook alles los van elkaar te willen begrijpen. Ons ego houdt zich stevig vast aan deze interpretaties en zorgt er vervolgens voor dat we zien wat overeenstemt met wat we geloven. We vormen op deze manier een wereldbeeld waar we onszelf in proberen te plaatsen en meten ons een rol aan waarmee we onszelf identificeren. Vervolgens interpreteren we wat er gebeurt in overeenstemming met die rol, ons ego.

Eenheid is in werkelijkheid een bundeling van allerlei processen: van celdeling in ons lichaam tot de omloop van planeten. Het leven is een proces en is constant in beweging. Het ego probeert zich echter vast te houden het afgebakende deel waarmee het zich identificeert, iets dat niet met het proces meebeweegt. Op die manier komen we los te staan van het proces en dus los van eenheid.

Door ons niet te laten beheersen door onze gedachten en door wat we denken te zien, kunnen we de processen weer leren zien voor wat ze zijn en zo opnieuw in contact komen met het proces. Hierdoor ontstaat er ruimte voor bewustzijn, iets wat onze gedachten niet kunnen begrijpen. Volgens Eckhart Tolle bloeit het bewustzijn in de wereld op en leren we opnieuw ‘bestaan’ met ‘zijn’ samen te brengen, verbinden we ‘de wereld’ opnieuw met ‘God’.

Illusies
Het lijkt niet makkelijk om bewust te zijn. Er zijn genoeg dingen om ons heen die ons zomaar uit ons bewustzijn kunnen halen en ons rondjes laten rennen door ons hoofd. Neale Donald Walsch brengt deze ‘verstoringen’ in Eén met God terug tot tien illusies:

1. Behoeftigheid
2. Mislukking
3. Verdeeldheid
4. Ontoereikendheid
5. Vereisten
6. Oordeel
7. Veroordeling
8. Voorwaardelijkheid
9. Superioriteit
10. Onwetendheid

En dat is precies wat ze zijn: illusies. Ze staan in de weg van het ervaren van eenheid, van het ervaren van onze goddelijkheid. Dat is ook precies waarvoor ze bedoeld zijn. Zodat wij ons bewust kunnen worden van wie we werkelijk zijn. De illusies veranderen daardoor in een hulpmiddel om je eigen werkelijkheid te creëren. “Je hoeft de Illusie niet te leven als je daar niet voor kiest,” aldus Walsch. We hoeven datgene waar we naar op zoek zijn niet buiten onszelf te plaatsen. De grootste aanwijzing voor eenheid zijn we namelijk zelf. Alles zit al in ons.

Leren we een illusie doorzien, dan is dat een stap om alle illusies te doorzien. De illusies uit ‘Eén met God’ vertonen elk gaten, die door een andere illusie moesten worden gevuld. Het ‘geheim’ dat Walsch verklapt en wat onze wereld op zijn kop kan zetten is de uitspraak: “Wij zijn allen Eén.” Met deze uitspraak valt het bouwwerk van illusies in elkaar als een kaartenhuis. Dan bestaat er geen mislukking, behoeftigheid enzovoort. Dan doorzien we de illusies en is er verbondenheid, is er genoeg voor ons allemaal en worden we onvoorwaardelijk lief gehad.

Is eenheid nu concreet gemaakt dankzij deze drie boeken? Waarschijnlijk niet of niet genoeg. Toch hoeven we niet verder te zoeken. Eenheid kun je namelijk niet vinden. Eenheid is er gewoon. Het is dus de vraag of we ons hiervan bewust worden. Aanwijzingen genoeg zou je zeggen. Ondanks dat houden we de boot vaak af met uitspraken als ‘zien is geloven’. In werkelijkheid gaan we echter uit van ‘geloven is zien’. Onze gedachten weten van alles recht te praten dat we waarnemen, met nieuwe (varianten van) illusies als gevolg. Uiteindelijk kan het niet anders dan dat we de illusies leren doorzien en ervaren we dat we één zijn. De vraag is alleen hoeveel tijd we hiervoor nodig hebben.